DOLINKI PODKRAKOWSKIE

Jeśli chcecie Państwo w całej krasie zobaczyć to wszystko z czego słynie jurajski krajobraz to zapraszam w dolinki podkrakowskie. Te malownicze doliny określane jako "kraina wapiennych skał, jaskiń i wywierzysk" to propozycja zwłaszcza dla tych wszystkich, którzy cenią sobie piesze spacery i urokliwe widoki. Dolinki podkrakowskie mają przeważnie charakter głębokich jarów o długości od kilku do ok. 10 km. Większość z nich wyżłobiona jest w wapieniu jurajskim, a wśród dolinek zlokalizowanych na zachód od Dolinki Będkowskiej możemy także odnaleźć skały dewońskie, a nawet karbońskie. Liczne jaskinie jakie znajdują się na tym terenie od lat przyciągają wielu amatorów speleologii, a dwie z nich: Wierzchowską Górną (jedna z najdłuższych na Jurze)oraz Nietoperzową można nawet zwiedzać z przewodnikiem. Będąc w dolinkach możemy także podziwiać jedne z najmłodszych skał - czwartorzędowe martwice wapienne, które tworzą na dnie rzek ciekawe progi skalne czy nawet wodospady. Niektóre z dolinek ze względu na swoje walory przyrodnicze bądź krajobrazowe zostały objęte ochroną rezerwatową, a z większości z nich utworzono Park Krajobrazowy o nazwie "Dolinki Krakowskie". Będąc w dolinkach warto także zwrócić uwagę na wysokiej klasy zabytki, jakie znajdują się w najbliższej okolice: klasztor w Czernej, pozostałości zamku na Zamkowej Skale w Dolinie Kluczwody czy drewniane kościoły w Racławicach, Paczółtowicach i Modlnicy.

Dolinki, które cieszą się największym zainteresowaniem to:




Dolinka Będkowska - to jedna z najdłuższych i najciekawszych krajobrazowo dolinek. Do osobliwości tej dolinki należy m.in.: Jaskinia Nietoperzowa, wodospad Szum czy liczne skałki zboczowe o niezwykle oryginalnych kształtach jak Sokolica, Brama Będkowska czy Dupa Słonia. Jaskinia Nietoperzowa to jedna z dłuższych jaskiń na Jurze ma 306 metrów. Jest ona ciekawym stanowiskiem archeologicznym, a odkryte w niej znaleziska z górnego paleolitu stały się podstawą do wyodrębnienia tzw kultury jerzmanowickej. W jaskini odkryto także wiele kości zwierząt kopalnych m.in.: niedźwiedzia jaskiniowego, mamuta, hieny jaskiniowej czy renifera. Jeszcze dziś bystre oko wypatrzy liczne brekcje kostne ukryte w ścianach jaskini. To tutaj kręcono zdjęcia filmowe do filmu "Legenda o św. Mikołaju" i filmu "Ogniem i mieczem". Z kolei Sokolica to bodaj najwyższa skała na całej Jurze. Ma ona wysokość ok. 90 metrów a jej zdobycie od lat jest celem wielu taterników. Na jej szczycie znajduaj się resztki wałów gródka rycerskiego, które pochodzą z okresu średniowiecza. Dolinka ma długość ok 7 kilometrów.


Dolinka Będkowska - przewodnik Dolinka Będkowska - przewodnik Dolinka Będkowska - przewodnik




Dolinka Kobylańska - to niewątpliwie jedna z najbardziej popularnych dolinek, zwłaszcza wśród amatorów wspinaczki skałkowej. Ma ona ok 4 km i w dolnej swej części przypomina kręty, głęboki kanion. Jest to chyba najbardziej skalista dolinka pełna ciekawych form skalnych nieczęsto przybierających kształt poszarpanych turni. W jednym z masywów skalnych we wnęce skalnej znajduje się ciekawa kalpliczka Matki Boskiej. Można się do niej dostać idąc wykutymi w skale schodkami. Spod kapliczki roztacza się wspaniały widok na pobliskie skałki. Dnem doliny płynie potok Kobylanka, którego źródła uznane są za pomnik przyrody.


Dolinka Kobylańska - przewodnk Dolina Kobylańska - przewodnik




Dolinka Kluczwody ma długość ok. 7 km. Jej dnem płynie bystry potok Wierzchówka. W dolince spotkamy prawie wszystkie charakterystyczne dla Jury formy krasowe. W pewnych partiach przypomina ona nawet skalisty kanion. W obrębie doliny znajduje się ok 40 jaskiń i schronisk skalnych. W tym druga pod względem długości na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej - Jaskinia Wierzchowska Górna (950m). Jest ona udostępniona turystycznie i cieszy się dużym zainteresowaniem ze strony grup turystycznych. Będąc w dolince Kluczwody warto wdrapać się na Zamkowe Skały, gdzie znajdują się niewielkie pozostałości jednego z najbardziej tajemniczych zamków na Jurze. W okresie 1846-1914 dnem doliny przebiegała granica między zaborem austriackim a rosyjskim. Dziś o tym wydarzeniu przypominają nam symboliczne słupy graniczne. Część Doliny Kluczwody objęta jest ochroną rezerwatową.


Dolinka Kluczwody Dolinka Kluczwody Dolinka Kluczwody




Dolinka Eliaszówki - to jedna z ciekawszych dolinek podkrakowskich. Tworzy ją wartki potok Eliaszówki, zasilany licznymi źródłami. Na uwagę zasługują zwłaszcza 2 źródła: źródło św. Eliasza - obudowane w kształcie serca oraz źródło św. Hilarego. Skaliste malownicze zbocza doliny wyżłobione są głównie w wapieniu karbońskim, aczkolwiek w górnej części doliny możemy spotkać także wapień triasowy. Jednak największym magnesem, który przyciąga turystów do dolinki Eliaszówki jest zapewne barokowy zespół klasztorny Karmelitów Bosych w Czernej. Z myślą o turystach przygotowano specjalną ścieżkę edukacyjną "Dróżki karmelitańskie", która prowadzi przez najciekawsze miejsca pod względem przyrodniczym i historycznym. Na trasie ścieżki znajduje się m.in.: źródło św. Eliasza, Most Diabelski czy kamieniołom w Czatkowicach.


Dolinka Eliaszówki Dolinka Eliaszówki Dolinka Eliaszówki




Dolinka Racławki - to jedna z ciekawszych dolinek podkrakowskich. Występują tutaj bowiem najstarsze ze skał z jakimi możemy w ogóle spotkać się na Jurze. Są to dolomity i wapienie wieku dewońskiego oraz dolnokarbońskiego, liczące 380-310 milionów lat. Odsłonięcia te mają duże znczenie naukowe i dydaktyczne. Z myślą o turystach wytyczono nawet specjalną ścieżkę dydaktyczną. Dla ochrony tak ciekawych form skalnych oraz roślinności utworzono na terenie dolinki rezerwat krajobrazowy. Występują tutaj 3 rodzaje buczyn oraz las grądowy. Jak będziemy mieć trochę szczęścia być może uda nam się wypatrzyć obuwika pospolitego albo rzadko w Polsce owocujący bluszcz pospolity. Z kolei w wodach Racławki żyje wypławek alpejski - relikt z okresu epoki lodowcowej. Będąc w Dolince Racawki warto odwiedzić także 2 zabytkowe drewniane kościółki w Paczółtowicach i Racławicach.


Dolinka Racławki